Kapitał jest niezbędny, aby firma mogła się rozwijać, konkurować z innymi przedsiębiorstwami i odnosić sukcesy. Mając dostęp do kapitału można wdrażać nowe pomysły i projekty. Otwierają się przed nami też nowe możliwości. Pomocny może okazać się faktoring, który polega na sprzedaży faktur z odroczonym terminem płatności. Są to należności pochodzące z działalności gospodarczej z tytułu dostawy produktów czy świadczenia usług. Dzięki tej usłudze, firma uzyskuje środki finansowe wcześniej niż wynosi termin zapadalności wierzytelności handlowych. Następuje to niemal od razu po wykonaniu usługi lub dostarczeniu towaru. Można otrzymać do 90% pieniędzy za wystawioną fakturę, a reszta kwoty z potrąconą prowizją wpłynie po spłaceniu faktury przez odbiorcę.

Podmioty biorące udział w transakcji faktoringu

Faktorant – firma uprawniona do otrzymania należności od dłużnika, która zbywa wierzytelności handlowe. Może nim być osoba fizyczna, prawna, jak również podmiot nieposiadający osobowości prawnej, jednak musi on posiadać zdolność do czynności prawnych.
Faktor – firma świadcząca usługi faktoringowe. Może to być bank lub wyspecjalizowana firma, która wykupuje wierzytelności handlowe.
Odbiorca – kontrahent na którego wystawiamy faktury za świadczone usługi lub sprzedane towary, zobowiązany do uregulowania płatności w określonym na fakturze terminie płatności.

Funkcje faktoringu

finansowa – sprowadza się do zapłaty za nabyte dokumenty finansowe tj. faktury, noty obciążające, jak również inkaso nabytego długu;
gwarancyjna – ponieważ faktor lub bank bierze na siebie ryzyko związane z wyegzekwowaniem należności od dłużnika;
usługowa – dlatego, że faktor zajmuje się zarządzaniem należnościami, czyli inkasuje wierzytelności, prowadzi rozliczenia, monitoruje dłużników, zajmuje się kontrolą finansową partnerów i ustala ich wiarygodność i rzetelność.

Rodzaje faktoringu

Podział ze względu na ryzyko związane z niewypłacalnością dłużnika:

– Faktoring bez regresu nazywany inaczej pełnym, właściwym lub standardowym – wykupienie wierzytelności wraz z przejęciem ryzyka niewypłacalności dłużnika. Firma faktoringowa dodatkowo ubezpiecza transakcję przed ryzykiem niewypłacalności dłużnika. W przypadku braku spłaty faktury w terminie, jeżeli nie istnieją żadne realne zarzuty do faktury, faktor może dochodzi zapłaty jedynie od dłużnika fakturowego. To najbardziej kosztowna z form faktoringu, jej koszt powiększa prowizja firmy ubezpieczeniowej za przejęcie ryzyka.
– Faktoring z regresem nazywany inaczej niepełnym lub niewłaściwym – to wykupienie wierzytelności bez przejęcia ryzyka niewypłacalności dłużnika. W przypadku braku spłaty faktury przez odbiorcę faktorant ma prawo dochodzić wypłaconych środków zarówno od dłużnika fakturowego, jak również od faktoranta jeżeli odbiorca okaże się niewypłacalny.
– Faktoring mieszany – połączenie faktoringu z regresem i bez regresu, a więc wykupienie wierzytelności wraz z przejęciem ryzyka niewypłacalności dłużnika, ale tylko do określonej w umowie kwoty, jeśli dłużnik nie wywiąże się ze swoich zobowiązań to część zadłużenia wynikającą z umowy pokrywa faktor, a pozostałą kwotę faktorant.

Podział ze względu na zawiadomienie dłużnika o zawarciu umowy faktoringowej:

– Faktoring otwarty – gdy jedna ze stron niezwłocznie zawiadamia dłużnika o zawarciu umowy między firmą faktoringową a przedsiębiorstwem, uświadamia on dłużnika o konieczności przelania pieniędzy na rachunek faktora.
– Faktoring półotwarty – gdy dłużnik jest zawiadamiany o zawarciu umowy faktoringowej dopiero, gdy zostanie wezwany przez faktora do uregulowania zobowiązań.
– Faktoring ukryty nazywany inaczej tajnym – gdy dłużnik nie jest zawiadamiany o podpisaniu umowy, a w tej formie faktoringu dłużnik spłaca należność na konto faktoranta, a ten przesyła go faktorowi; tego typu faktoring ma zastosowanie gdy w umowie pomiędzy faktorantem a odbiorca jest zakaz cesji a odbiorca nie chce wyrazić zgody na jej usunięcie i tym samym nie wyraża zgody na faktoring. Jeżeli kondycja finansowa faktoranta jest na tyle dobra że faktor decyduje się mimo to na współpracę, wtedy zastosowanie znajduje faktoring tajny.

Podział ze względu na moment otrzymania zapłaty za finansowane faktury:

– Faktoring dyskontowy – przejęcie wierzytelności drogą cesji, gdzie faktorant dostaje zapłatę za sprzedane wierzytelności wraz z zawarciem umowy faktoringowej i nie ma tu znaczenia data zapłaty przez dłużnika.
– Faktoring zaliczkowy – faktorant otrzymuje zaliczkę zależną od wartości i terminu spłaty wierzytelności, a reszta kwoty przekazywana jest w terminie płatności, gdy dłużnik ureguluje zobowiązania.
– Faktoring wymagalnościowy – faktorant otrzymuje należność wraz z uregulowaniem zobowiązań przez dłużnika; służy do zmobilizowania dłużnika do terminowych płatności.

Podsumowanie korzyści dla faktoranta:

– pieniądze nawet w dniu wystawienia faktury;
– analiza kontrahentów i informacja o zagrożeniach;
– mniejsze koszty związane z monitorowaniem oraz inkasem faktur;
– możliwość udzielania dłuższych terminów płatności;
– możliwość płatności gotówką i korzystania ze skonta;
– nie zwiększa zadłużenia firmy;
– nie wymagana jest zdolność kredytowa i długa historia prowadzenia działalności;
– w każdej chwili można zakończyć przekazywanie faktur do finansowania;
– wzrost dostępnego kapitału wraz ze wzrostem sprzedaży;
– nadzór nad procesem sprzedaży i fakturowania;
– dostęp do obsługi prawnej (u wybranych faktorów);
– możliwość wyboru kiedy i które faktury mają być finansowane (nie u każdego faktora).

Dzięki usłudze można między innymi:

– wykorzystać środki do zapłaty gotówkowej swoim dostawcom i negocjować skonta (może przewyższyć koszt faktoringu);
– budować reputację firmy jako godnego zaufania kontrahenta (możliwość otrzymania większego kredytu kupieckiego);
– realizować kolejne zamówienia, które mogłyby nie zostać zrealizowane lub musiałyby poczekać ze względu na brak kapitału obrotowego;
– wykorzystać środki do regulowania zobowiązań.

Faktorami są najczęściej wyspecjalizowane w tej dziedzinie firmy faktoringowe lub banki. Faktoring, jako sposób zapewnienia przedsiębiorstwu środków finansowych o charakterze obrotowym, stanowi konkurencję dla kredytu. Może on być również dla firmy sposobem zabezpieczenia przed ewentualną nieściągalnością należności. Minimalizuje on negatywne skutki inflacji i różnic kursowych. Faktor posiada fachowe przygotowanie do ściągania należności, co wpływa dyscyplinująco na terminowość rozliczeń.

Faktoring jest umową, którą zalicza się do tzw. umów nienazwanych, ponieważ łączy w sobie elementy różnych umów (np. cesji wierzytelności czy zleceń). W umowie faktor może zobowiązać się do wykonywania dodatkowych czynności, które nie są związane bezpośrednio z samą cesją wierzytelności – na przykład świadczyć usługi księgowe. To może być sposobem na obniżenie kosztów w zakresie prowadzenia księgowości i rozliczeń należności.